Solomon Adaları

Solomon Adaları
Solomon Islands (İngilizce)
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Slogan
"To Lead is to Serve"
Solomon Adaları haritadaki konumu
Başkent
ve en büyük şehir
Honiara
9°28′G 159°49′D / 9.467°G 159.817°D / -9.467; 159.817
Demonim Solomon Adalı
Hükûmet Monarşi
• Monarşi
II. Elizabeth
• Genel Vali
David Vunagi
• Başbakan
Manasseh Sogavare
Tarihçe  
• Birleşik Krallık'tan
7 Temmuz 1978
• Su (%)
3,2
Nüfus
• 2018 tahminî
652.857 (167.)
• Yoğunluk
18,1/km2 (46,9/sq mi) (200.)
GSYİH (SAGP) 2020 tahminî
• Toplam
1,600 milyar $ (175.)
• Kişi başına
2.442 $ (164.)
GSYİH (nominal) 2020 tahminî
• Toplam
1,551 milyar $ (175.)
• Kişi başına
2.367 $ (132)
İGE (2019) artış 0.567
orta · 151.
Para birimi Solomon Adaları doları (SBD)
Zaman dilimi UTC+11
Trafik akışı sol
Telefon kodu 677
İnternet alan adı .sb

Solomon Adaları (İngilizce: Solomon Islands), Okyanusya'da 6 büyük ve 900'den fazla küçük adadan oluşan bir ülkedir.[1][2] Papua Yeni Gine'nin doğusunda ve Vanuatu'nun kuzeybatısında yer alır. Yüz ölçümü 28.400 km² ve nüfusu 650.000 civarındadır.[3] Başkent Honiara, Guadalcanal adasındadır. Ülke ismini üzerinde bulunduğu Solomon Adaları takımadalarından alır, Melanezya'ya dahil olan bu takımadalar Solomon Adaları ülkesinin yanı sıra Papua Yeni Gine'ye bağlı Kuzey Solomon Adaları'nı da içerir. Ancak Solomon Adaları'na bağlı olan Santa Cruz Adaları ile Rennell ve Bellona bu takımadalara dahil değildir.

Adalardaki insan yerleşiminin MÖ 30.000 ile 28.000 yılları arasında başladığı düşünülmektedir. Sonradan gelen göç dalgaları, en önemlisi Lapitalar olmak üzere, yerel halkla karışarak günümüz ada toplumunun oluşmasını sağlamıştır. İspanyol denizci Alvaro de Mendaña 1568 yılında adaları keşfetti ve onlara Islas Salomón adını verdi.[4] Mendaña 1595'te adalara tekrar geldi, bunu Portekizli denizci Pedro Fernandes de Queirós'un 1606'daki ziyareti takip etti. Adaların güney bölümü 1893'te İngiliz Kaptan Gibson tarafından Britanya himayesine geçirildi.[5][6] II. Dünya Savaşı'nda Solomon Adaları Seferi (1942-1945) Birleşik Devletler ve Britanya ile Japon İmparatorluğu arasında çetin savaşlara sahne oldu, bunların en önemlisi Guadalcanal Muharebesi'dır.

Adalardaki Britanya yönetiminin resmi adı olan İngiliz Soloman Adaları Himayesi, 1975'te Solomon Adaları ismiyle değiştirildi. Ertesi yıl adalara kendini yönetme hakkı tanındı. 1978'de meşrutiyetle yönetilen bağımsız bir ülke ilan edildi. Solomon Adaları Kraliçesi II. Elizabeth bir genel valiyle temsil edilmektedir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk yerleşimcilerin 30.000 M.Ö. gelmeye başladığı düşünülmektedir.

Ülke,19. yüzyılda misyonerler tarafından ziyaret etmeye başlandı. Bu durum ülkede birtakım karışıklıklara, katliamlara neden oldu. Birleşik Krallık, Haziran 1893'te Güney Solomon üzerinde himaye kurduğunu açıkladı. Bu olay Britanya Solomon Adaları’nın temeli oldu.

Misyonerler, nüfusun çoğunluğunu Hristiyana dönüştürdü ve adalara yerleşti. 20. yüzyılın başlarında bazı Birleşik Krallık ve Avustralya firmaları, ülkede hindistan cevizi ekimine başladı. Ülke ekonomisi böylece yavaş yavaş büyümeye başladı.

II. Dünya Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle, Avustralya, adalardaki hindistan cevizi ekimini durdurdu ve tüccarlar, tahliye edildi. İkinci Dünya Savaşı'nın en yoğun mücadelelerinin bazıları bu ülke topraklarında yaşandı. Japon İmparatorluğu Kuvvetleri’ne karşı müttefik kuvvetlerin desteğiyle çatışmalar yaşandı. Solomon Adaları Güney Pasifik’teki önemli alanlardan biriydi. Guadalcanal Savaşı ile müttefikler, Japonlar’ı geri püskürttü.

2007 Yılındaki Deprem ve Tsunami[değiştir | kaynağı değiştir]

2 Nisan 2007 tarihinde, Solomon Adaları’nda büyük bir deprem ve ardından büyük bir tsunami felaketi yaşandı. En az 52 kişinin öldüğü, 900'den fazla evin kullanılamayacak hale geldiği ve binlerce kişinin evsiz kaldığı açıklandı.

İdari Yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

İdari Harita
Solomon Meclisi
# İl Merkez Yüz ölçüm
(km²)
Nüfus
(yaklaşık 2009)
  Solomon Adaları Honiara 28.400 518.338
n/a Başkent Honiara 22 78.190
1 Central Province Tulagi 615 24.226
2 Choiseul Province Taro Adası 3.837 24.060
3 Guadalcanal Province (1) Honiara 5.336 79.555
4 Isabel Province Buala 4.136 23.209
5 Makira-Ulawa Province Kirakira 3.188 38.123
6 Malaita Province Auki 4.225 143.852
7 Rennell and Bellona Province Tigoa 671 2.174
8 Temotu Province Lata 895 21.190
9 Western Province Gizo 5.475 83.759
(1) başkent Honiara hariç

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Az gelişmiş bir ülke olan Solomon Adaları’nda halkın en önemli geçim kaynağı balıkçılıktır. Ülkede petrol ürünleri ithal edilmektedir ve 1998 yılına kadar ülkede kereste, ana ihraç ürünüydü. Diğer önemli ihracat ürünleri hindistancevizi ve hurma yağıdır. Adalar ayrıca kurşun, çinko, nikel ve altın gibi maden kaynakları bakımından zengindir.

İhracat[değiştir | kaynağı değiştir]

1998 yılına kadar, tropik kereste dünya fiyatlarının keskin bir şekilde düştüğü zaman, kereste Solomon Adaları'nın ana ihracat ürünü idi ve son yıllarda Solomon Adaları ormanları tehlikeli bir şekilde aşırı derecede kullanıldı. Haziran 2000'deki etnik şiddetin ardından hurma yağı ve altın ihracatı dururken, kereste ihracatı düştü. Son zamanlarda, Solomon Adaları mahkemeleri canlı yunusların kar için ihracatını yeniden onayladı, en son Dubai, Birleşik Arap Emirlikleri'ne ihracat yapıldı. Bu uygulama başlangıçta hükûmet tarafından Meksika'da 28 canlı yunus sevkiyatı üzerine uluslararası kargaşadan sonra durduruldu. Hareket, hem Avustralya hem de Yeni Zelanda'nın yanı sıra çeşitli koruma örgütlerinden gelen eleştirilerle son buldu.

Tarım[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer önemli nakit ürünler ve ihracatlar arasında kopra, kakao ve palmiye yağı bulunur. 2017 yılında 317.682 ton hindistan cevizi hasat edildi ve ülke dünya çapında 18. sırada hindistan cevizi üreticisi oldu ve ihracatın % 24'üne karşılık geldi. Kakao çekirdekleri esas olarak Guadalcanal, Makira ve Malaita adalarında yetiştirilir. 2017'de 4.940 ton kakao çekirdeği hasat edildi ve Solomon Adaları dünya çapında 27. sırada kakao üreticisi oldu.

Madencilik[değiştir | kaynağı değiştir]

1998'de Guadalcanal'daki Gold Ridge'de altın madenciliği başladı. Diğer alanlarda mineral araştırmaları devam etti. Adalar kurşun, çinko, nikel ve altın gibi gelişmemiş mineral kaynakları bakımından zengindir. 2006 yılındaki isyanlardan sonra kapatılan Gold Ridge madeninin tekrar açılmasına yol açabilecek müzakereler devam ediyor.

Balıkçılık[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülkedeki tek balık konservesini işleten bir Japon ortak girişimi olan Solomon Taiyo Ltd., etnik rahatsızlıkların bir sonucu olarak 2000 yılının ortalarında kapandı. Tesis yerel yönetim altında yeniden açılmasına rağmen ton balığı ihracatı devam etmemiştir.

Turizm[değiştir | kaynağı değiştir]

Özellikle dalış, Solomon Adaları için önemli bir hizmet sektörü haline gelebilir. Bununla birlikte, turizm büyümesi, altyapı ve ulaşım kısıtlamalarının eksikliği nedeniyle engellenmektedir. 2017 yılında Solomon Adaları, dünyanın en az ziyaret edilen ülkelerinden biridir ve ülke 26.000 turist tarafından ziyaret edildi. Hükûmet, turist sayısını 2019 sonuna kadar 30.000'e, 2025 yılı sonuna kadar yılda 60.000 turiste çıkarmayı umuyor.

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Solomon Islands". Encyclopedia Britannica. 5 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2021. 
  2. ^ "Definition of Solomon Islands". Dictionary.com. 20 Haziran 2019. 6 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2021. 
  3. ^ "Population, total - Solomon Islands | Data". data.worldbank.org. 24 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2020. 
  4. ^ "Alvaro de Mendaña de Neira, 1542?–1595". Princeton University Library. 20 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2013. 
  5. ^ Lawrence, David Russell (October 2014). "Chapter 6 The British Solomon Islands Protectorate: Colonialism without capital" (PDF). The Naturalist and his "Beautiful Islands": Charles Morris Woodford in the Western Pacific. ANU Press. ISBN 9781925022032. 
  6. ^ Commonwealth and Colonial Law by Kenneth Roberts-Wray, London, Stevens, 1966. P. 897