Ramazan Bayramı

   Ramazan Bayramı
عيد الفطر
Ayd-ül Fitr
Eidulfitr meal.jpg
Malezya'da Ramazan Bayramı
Diğer adı Şeker Bayramı; Idul Fitri (Arapça); Hari Lebaran (Endonezya); Hari Raya Puasa, Hari Lebaran, Aidilfitri (Malezya, Singapur, Brunei); Nonbu Perunaal (Tamilce) Riyoyo, Riyayan, Ngaidul Fitri (Cava); Boboran Siyam (Sundan); Uroë Raya Puasa (Acehnese); Rojar Eid (Bangladeş); Eid Nimaz (Sindhî); Korite (Senegal); Sallah (Hausa); Kochnay Akhtar (Peştuca); Eid-e Sa'eed-e Fitr (Farsça); Choti Eid (Urdu); Cheriya Perunnal (Malayalam); Ramazanski Bajram, Eid (Boşnakça); Bajram (Arnavutça); Eyd-i Remezanê veya Eyd-i Rojı (Kürtçe); Ramazanski Bajram (Hırvatça); Idd (Uganda konuşma dili)
Kutlayanlar Müslümanlar
Türü İslami
Başlama 1 Şevval (Ramazan ayının bitimi)
Bitiş 3 Şevval
Törenler Bayram namazı
Gelenekler Çocuklara şeker veya harçlık verme
Bayramlık kıyafetler giyinme
Aile büyüklerini ve arkadaşları ziyaret etme
Gelen misafire tatlı ikram etme
Bağlantılı günler Kurban Bayramı

Ramazan Bayramı (Arapça: عيد الفطر Îdü'l-Fitr, Farsça: عید فطر Îd-ı Fitr) ya da Şeker Bayramı,[1] İslam âleminde, oruç tutma ayı olan ramazanın ardından üç gün boyunca kutlanan dinî bir bayramdır. Hicri takvime göre onuncu ay olan şevval ayının ilk üç gününde kutlanır. Bayramdan bir önceki gün, ramazan ayının son günü olan arifedir.

Hicri takvim bir ay takvimi olduğu için yıllar güneş temelli miladi takvimden 11-12 gün kısadır. Bu nedenle Ramazan Bayramı her sene bir önceki seneden 11-12 gün daha erken kutlanır. Yaklaşık olarak her 33 senede bir Ramazan Bayramı aynı günlere tekabül eder.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Ramazan Bayramı: Bayram Ramazan ayının sonunda kutlandığı için bu isimle anılır. Ramazan kelimesi Arapça bir sözcük olan ramaḍ ("kuru sıcak") kökünden gelir. Bunun nedeni muhtemelen ramazan orucu ibadeti ilk uygulanmaya başlandığında yaz aylarına tekabül etmesidir.[2]

Şeker Bayramı: Bayramın Osmanlı dönemindeki adı olan "Iyd-ı Fıtır" isminden Türkçeleştirilmiştir. Iyd bayram demektir. Fıtır ise "fıtır sadakası" ya da "fitre" olarak bilinen ve zengin Müslümanların, bayramdan sonrasına bırakmamak şartıyla yoksullara vermesi vacip olan sadakadır. Şükür sadakası olarak da bilinir. Bir teoriye göre bu "şükür" kelimesi zamanla "şeker"e dönüşmüştür.[3] Bir başka teoriye göre ise Şeker Bayramı adı, Ramazan Bayramı'nda hurma ve şekerleme yeme geleneğine dayanır.[4]

Adlandırma sorunu[değiştir | kaynağı değiştir]

Ramazan Bayramı ve Şeker Bayramı adlandırmaları, Türkiye'de politik zemine kaymış bir tartışma konusudur. Ramazan Bayramı adını savunanlar, Şeker Bayramı adını, bayramın dini vurgusundan uzak olduğu gerekçesiyle tercih etmezler.[4] Şeker ifadesini savunanlar ise bu ismin dayatılarak değil, tarihî adlardan evrilerek günümüze geldiğini; bayramın ramazan ayında değil, şevval ayında başladığını söyleyerek ramazan adını dindarlaşmaya yönelik bir dayatma olarak görür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Ramazan Bayramı, hicretin ikinci yılından sonra kutlanmaya başlandı.[kaynak belirtilmeli] Bu bayramda yapılması gereken tüm törenler ve ibadetler Muhammed tarafından düzenlendi. İlk Ramazan Bayramı'yla ilgili işlemler de onun tarafından yapıldı.

Bayram kutlamaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ramazan Bayramı, ramazan ayı boyunca tutulması farz kılınan orucun da sonunu ifade eder. Ramazan Bayramı'nın ilk günü aynı zamanda şevval ayının birinci günüdür ve bu günde oruç tutulmaz.[kaynak belirtilmeli]

Ramazan Bayramı'nın ilk gününde camilerde bayram namazı kılınır. Bayram namazını genellikle erkekler kılar. Bayram namazından sonra ise hutbe okunur. Bayram boyunca Müslümanla; eş, dost ve akraba ziyaretleriyle birbirlerinin bayramını kutlarlar. Bu ziyaretler esnasında genellikle kolonya, tatlı ve şekerlemeler ikram edilir.[kaynak belirtilmeli]

Bayramda bakımlı ve temiz olmak âdettendir. Herkes en yeni kıyafetlerini giymeye çalışır. Ramazan Bayramı'nda çocuklara ailelerin bütçesi elverdiğince yeni kıyafetler alınır. Bazı büyükler ellerini öpen çocuklara hediye veya harçlık verirler. Çocuklar ufak gruplar hâlinde kapı kapı dolaşarak şekerleme toplarlar.[kaynak belirtilmeli]

Bayram tatili[değiştir | kaynağı değiştir]

İslam ülkelerinde arife günü ve Ramazan Bayramı'nı kapsayan günler resmî tatil ilan edilir. Diğer ülkelerde farklı uygulamalar olmakla birlikte Batı'daki bazı büyük firma ve devlet kurumları Müslüman çalışanlarına bayram izni verir.

Takvim[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 30 Haziran 1984 (1404)
  • 20 Haziran 1985 (1405)
  • 9 Haziran 1986 (1406)
  • 29 Mayıs 1987 (1407)
  • 17 Mayıs 1988 (1408)
  • 7 Mayıs 1989 (1409)
  • 26 Nisan 1990 (1410)
  • 16 Nisan 1991 (1411)
  • 5 Nisan 1992 (1412)
  • 25 Mart 1993 (1413)
  • 14 Mart 1994 (1414)
  • 3 Mart 1995 (1415)
  • 20 Şubat 1996 (1416)
  • 9 Şubat 1997 (1417)
  • 30 Ocak 1998 (1418)
  • 19 Ocak 1999 (1419)
  • 8 Ocak 2000 (1420)
  • 27 Aralık 2000 (1421)
  • 16 Aralık 2001 (1422)
  • 6 Aralık 2002 (1423)
  • 25 Kasım 2003 (1424)
  • 14 Kasım 2004 (1425)
  • 3 Kasım 2005 (1426)
  • 24 Ekim 2006 (1427)
  • 13 Ekim 2007 (1428)
  • 1 Ekim 2008 (1429)
  • 20 Eylül 2009 (1430)
  • 10 Eylül 2010 (1431)
  • 30 Ağustos 2011 (1432)
  • 19 Ağustos 2012 (1433)
  • 8 Ağustos 2013 (1434)
  • 28 Temmuz 2014 (1435)
  • 17 Temmuz 2015 (1436)
  • 6 Temmuz 2016 (1437)
  • 25 Haziran 2017 (1438)
  • 15 Haziran 2018 (1439)
  • 5 Haziran 2019 (1440)
  • 24 Mayıs 2020 (1441)
  • 13 Mayıs 2021 (1442)
  • 2 Mayıs 2022 (1443)
  • 21 Nisan 2023 (1444)
  • 9 Nisan 2024 (1445)

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Güncel Türkçe Sözlük-TDK". 12 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2013. 
  2. ^ "Ramadan." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
  3. ^ Şükür-Şeker Bayramı 28 Temmuz 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Murat Bardakçı, Habertürk
  4. ^ a b Şeker bayramı demek doğru mudur 13 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. İhya.org