Haber işlemi

Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Haber-Bosch işlemi olarak da adlandırılan, Haber işlemi,[1] yapay bir azot bağlanması işlemidir ve günümüzde amonyak üretimi için ana endüstriyel yöntemdir.[2][3] İşlem adını, 20, yüzyılın ilk on yılında geliştiren mucitleri Alman kimyagerler Fritz Haber ve Carl Bosch’tan almıştır. İşlem yüksek sıcaklıklar ve basınçlar altında bir metal katalizör kullanarak hidrojen (H2) ile atmosferik azot (N2)’u reaksiyonla amonyağa (NH3) dönüştürür:

Haber işleminin geliştirilmesinden önce, Birkeland-Eyde işlemi ve Frank-Caro işlemi gibi erken yöntemlerin tümü oldukça verimsiz olduğu için endüstriyel ölçekte amonyak üretmek zordu.[4][5][6]

Haber işlemi günümüzde esas olarak gübre üretmek için kullanılsa da, I. Dünya Savaşı sırasında Almanya'ya, İtilaf Güçlerinin Şili güherçilesi üzerindeki ticari ablukasını telafi ederek patlayıcı maddelerin üretimi için bir amonyak kaynağı sağladı.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Papers, Chemistry (2018). Habers process chemistry. India: Arihant publications. s. 264. ISBN 9789313163039. 
  2. ^ Appl, M. (1982). "The Haber-Bosch Process and the Development of Chemical Engineering". A Century of Chemical Engineering. New York: Plenum Press. ss. 29-54. ISBN 978-0-306-40895-3. 
  3. ^ Şablon:Ullmann
  4. ^ Smil, Vaclav (2004). Enriching the Earth: Fritz Haber, Carl Bosch, and the Transformation of World Food Production. 1st (1st bas.). Cambridge, MA: MIT. ISBN 9780262693134. 
  5. ^ Hager, Thomas (2008). The Alchemy of Air: A Jewish genius, a doomed tycoon, and the scientific discovery that fed the world but fueled the rise of Hitler. 1st (1st bas.). New York, NY: Harmony Books. ISBN 978-0-307-35178-4. 
  6. ^ Sittig, Marshall (1979). Fertilizer Industry: Processes, Pollution Control, and Energy Conservation. Park Ridge, NJ: Noyes Data Corp. ISBN 978-0-8155-0734-5. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]