Basileios

Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Basileios
Basil of Caesarea.jpg
Aziz Büyük Basileios'un ikonası
Azize Sofya Katedrali, Kiev
Episkopos, Güneh Çıkarıcı ve Kilise Doktoru; Büyük Başepiskopos
Doğum 329 ya da 330
Caesarea, Kapadokya
Ölüm 1 ya da 2 Ocak 379
Caesarea, Kapadokya
Kutsayanlar Doğu Ortodoks Kilisesi
Oryantal Ortodoksluk
Roma Katolik Kilisesi
Anglikan Komünyonu
Lütercilik
Yortu
Koruyucu aziz Rusya, Kapadokya, Hastane yöneticileri, Reformcular, Keşişler, Eğitim, Egzorsizm, Liturjistler

Basileios/Basil (Yunanca: Ἅγιος Βασίλειος ὁ Μέγας, Ágios Basíleios o Mégas) (Pontus, y. 329 - Kappadokia, Kaisareia, 1 Ocak 379), Ariusçu'lara karşı Kilise'nin resmî öğretilerini savunmasıyla öne çıkan Kilise Babasıdır. Kaisareia piskoposluğu ve Kappadokia metropolitliği yapmış ve birçok kitap yazmıştır.

1568'de Papa V. Pius tarafından Kilise Doktoru olarak tanındı.

Katolik Kilisesi yortu günü 2 Ocak, Ortodoks Kilisesi yortu günü 1 Ocak.

Çocukluğu ve Eğitimi[3][değiştir | kaynağı değiştir]

Basil Kayseri’de güç sahibi bir çevreye ait zengin retorikçi ve avukatlardan oluşan hristiyan bir aileye doğmuştur. Basil’in iki diğer kardeşi Nissa’lı Gregorius ve Samarya’lı Petrus’da O’nun gibi episkopos olmuşlardır. Kız kardeşi Macrine ve annesi Emmelie dul kaldıktan sonra rahibe olmuşlardır.

Babası Basil’e retorik eğitimi vermiştir. Ölümünden sonra Basil, önce Kapadokya’daki Kayseri’de, ardından Konstantinopolis’te daha sonra da 6 yıl boyunca Atina’da eğitim almış, bu süreçte çağının bir başka büyük teoloğu ile arkadaşlık kurmuştur; Nazianzus’lu Gregorius. Ünlü sınıf arkadaşları arasında daha sonra imparator olacak Julianus’da vardır.

Manastır Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

355 yılında, 26 yaşındayken Atina’dan ayrılmıştır. Kayseri’de retorik dersleri vermeye başlamış ve 356 yılına kadar avukatlık yapmıştır. Annesi ve birlikte Pontus’ta münzevi hayatı yaşamakta olan kız kardeşi Macrine istifa etmesi ve vaftiz olması konusunda onu yüreklendirmişlerdir. Ardından o da münzevi hayatına yönelmiştir. Cenobitik’leri (manastır hayatı yaşayan bir grup) ve Anachoretik’leri (Eremitic) keşfetmek ve öğrenmek amacı ile Suriye, Filistin ve Mısır’a yolculuk etmiştir. Bu yolculuğu iki yıl sürmüştür.

358 yılında yolculuğundan döndüğünde Iris nehri (Yeşilırmak) kıyılarında inzivaya çekilmiştir. Orada manastır hayatı için bir kural geliştirmiştir (Aziz Basil Kuralı), bu kuralda keşişlerin hem çalışmaya hem de duaya ihtiyaçları üzerinde durmuş ama aynı zamanda itaat ve hayırseverliğin önemini de vurgulamıştır. Manastır hayatının geleceğinde onun komünite hayatına verdiği önem ve yalnızlığın tehlikesi uyarısı merkezde olmuştur.

Rahip ve Episkopos[değiştir | kaynağı değiştir]

362 yılında Kayseri episkoposu Dianius’a yardımcı için manastırdan ayrılmıştır. Daha sonrasında rahip olarak atanmıştır. Bir kaç yıl sonrasında da memleketi Kayseri'nin episkoposu olarak seçilmiştir. Kayseri bölgedeki o dönemde en önemli merkezdi, yetkisi 50 episkopos yardımcılığına bölünmüş ve onbirden fazla ilin üzerindeydi. Basil’in yönetimi başından beri zorluklar ile dolu olmuştur, özellikle de Ariusçuluk karşıtları ile.

Episkoposluğunun dikkat çeken yanı, topluma yönelik sorumluluğu olmuştur. 368 yılında bölgede yaşanan kıtlığa Basil, varlıklı olanların yokluktakilerle paylaşması yönünde verdiği vaazlarla yardımcı olmuştur.

Basil daima fakirlere yönelik kamusal yardımları geliştirme çabası ile anılmıştır. Bölgesindeki her diyakozlukta fakir ve hastalar için bir bakım evi kurdurmuştur. Kayseride yapımının tamamını kilisenin üstlendiği bir külliye inşa ettirmiştir bu külliye ortasında bir kilise, yaşlılar için evler, bir hastane, yolcular ve hacılar için bir han, öksüzler için bir okul, kiliseye hizmet edenler için kalacak yerlerden oluşmaktaydı.

Eserleri[4][değiştir | kaynağı değiştir]

Basil 4. yy’ın en büyük teologlarından birisi olarak bilinir, ardında şu eserleri bırakmıştır;

- Kutsal Ruh Üzerine, 375’te yazdığı bu kitapta insanın Tanrı tarafından kutsallaştırılması ve bu eylemin Kutsal Ruh’tan ayrılmaz bütünlüğünü anlatmıştır.

- Eunomis Karşıtı İnceleme üç kitaplık bu eserini 363-365 yılları arasında yazmış olduğu bu eserde Ariusçuluğa karşı inancı savunmuştur. Basil’in gösteridiği temel teoloji Tanrı’nın Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’ta nasıl eşit biçimde olduğudur.

- Kendisinden olduğu bilinen 37 vaaz ve özgünlüğü tartışmaya açık çok sayıda mektup (366) bırakmıştır. Mektupları hayatı hakkında ve döneminin sosyal, politik, ekonomik ve teolojik durumunu öğrenmek için bir paha biçilmez bir kaynaktır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ St Basil the Great the Archbishop of Caesarea, in Cappadocia. OCA - Feasts and Saints.
  2. ^ Synaxis of the Ecumenical Teachers and Hierarchs: Basil the Great, Gregory the Theologian, and John Chrysostom. OCA - Feasts and Saints.
  3. ^ Encyclopedia of Early Christianity - Second edition. Everett Ferguson (İngilizce). Garland Publishing INC. 1998. ss. 169-170 ISBN: 0-8153-3319-6. 
  4. ^ New Catholic Encyclopedia (İngilizce). Thomson and Gale. 2013. ss. 135-138 Cilt: 2 ISBN 0-7876-4006-9.